ντις κιρασί
•
- έθιμο των μουσουλμάνων, για δώρο (είτε αντικείμενο είτε χρήματα), μετά το δείπνο ιφτάρ, ειδικά από πλούσιους οικοδεσπότες προς φτωχότερους συνδαιτημόνες Βικιλεξικό
- Την περίοδο του Ραμαζανιού και κατά τη διάρκεια των βραδινών ıφταριών υπήρχε το έθιμο των φιλοδωρημάτων, τα λεγόμενα ντις κιρασί (τουρκ. diş kirası). Στα παλιά Ραμαζάνια στα παλάτια και στα αρχοντικά, μετά το φαγητό του ιφτάρ δίνονταν χρήματα και διάφορα δώρα στους καλεσμένους, ιδιαιτέρως στους φτωχούς. Ωστόσο πολύ αργότερα αυτά τα φιλοδωρήματα άρχισαν να κερδίζουν μια ημιεπίσημη ιδιότητα. Αυτό το έθιμο του να κάνουν το βραδινό δείπνο και να προσφέρουν δώρα ξεκίνησε ως ένα μέτρο σεβασμού από την πλευρά αυτών που προσκαλούσαν και το να δίνουν δώρα εφαρμοζόταν κυρίως στα παλάτια του σουλτάνου (Δήμητρα Χριστοδουλοπούλου, Δημόσιος χώρος και μορφές κοινωνικότητας στην Κωνσταντινούπολη κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο και την πρώιμη περίοδο της Τουρκικής Δημοκρατίας: Τρία χρονογραφήματα του Σερμέτ Μουχτάρ Αλούς (1887-1952) για το Ραμαζάνι, πτυχιακή έργασία. ΕΚΠΑ, Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, Τμήμα Τουρκικών Σπουδών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών, σελ. 7 https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1331064/file.pdf)
- εκβιαστική απαίτηση στρατιωτικών ή γενικά Οθωμανικών αρχών από τους οικοδεσπότες τους κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η πρακτική αυτή γινόταν όχι μόνο στα Ελληνικά εδάφη, αλλά και στη Βουλγαρία, τη Σερβία, τη Μικρά Ασία αλλά και τα Οθωμανικά εδάφη στο Ιράκ στη Μοσούλη Βικιλεξικό
- Ο Ι. Αποστόλου στο βιβλίο του Ιστορία της Σιατίστης, σελ. 35, γράφει για τα στίφη αυτά: «εκακοποίησαν μεν τους κατοίκους απαιτούντα εκτός της διατροφής και χρηματικά δώρα, (το παροιμιώδες καταστάν Ντις παρασί)…». Ο Ιωάννης Φιλήμων στο έργο του Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Φιλικής Εταιρίας, Εποχή Α΄, Κεφάλαιον Α΄, σελ. 25, σημ.(α), γράφει για την απληστία των αγάδων και των Τούρκων γενικά και για σχετικούς φόρους: «Εμβαίνων εις την Σατραπείαν του ένας Πασσάς, εσιτίζετο μ’ όλην την δαψίλειαν από τας Κοινότητας κατά τους σταθμούς, μεχρισού έφθανεν εις την Καθέδραν. Δια τον κόπον τούτον του τρώγειν εφιλοδωρείτο και με μίαν ποσότητα χρηματικήν, λεγομένην Ντις κιρασί: (Ενοίκιον οδόντων)». (Φίλιππος Αν. Ζυγούρης, Ιστορικά σημειώματα περί Σιατίστης και λαογραφικά αυτής, Σιάτιστα 2010, σημείωση 87 στη σελίδα 61 https://www.siatistanews.gr/Zugouris/olo.pdf)
Ετυμολογία
ντις κιρασί < τουρκική diş kirası < diş (δόντι) + kira (ενοίκιο), κυριολεκτικά «ενοίκιο δοντιού», δηλαδή συμβολική ανταμοιβή για το φαγητό
Κάτι δεν είναι σωστό; Βοήθησε να βελτιώσουμε αυτήν την καταχώρηση. →